Phương pháp TÂM LÝ TRỊ LIỆU LÀ GÌ?
Phương pháp tâm lý trị liệu là phương pháp dùng kỹ thuật tâm lý
để thay đổi nhận thức, hành vi và cảm xúc, nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần và
phục hồi chức năng cho người bệnh.
1. Các loại hình tâm lý trị liệu phổ biến
- Hành vi Biện chứng (DBT): Giúp bệnh nhân điều hòa cảm xúc và
kiểm soát các hành vi tự hủy hoại. Thường áp dụng cho người rối loạn nhân cách
ranh giới.
- Liệu pháp Thư giãn - Luyện tập: Các bài tập thở, khí công và luyện tập
tự sinh giúp giảm stress.
- Liệu pháp Tâm lý Động học
(Psychodynamic):
Khám phá các xung đột và sang chấn trong vô thức nhằm giải quyết nguyên nhân
gốc rễ của bệnh.
- Liệu pháp Tâm lý Vận động
(Psychomotricity):
Kết hợp vận động và kích thích não bộ qua trò chơi. Thường áp dụng cho trẻ mắc
chứng tự kỷ, tăng động (ADHD) hoặc chậm phát triển.
- Lao động trị liệu và Hoạt động
trị liệu: Hướng dẫn các hoạt
động sinh hoạt và làm việc hàng ngày giúp người bệnh phục hồi chức năng xã hội
và tự lập.
- Liệu pháp Gia đình và Nhóm: Trị liệu thông qua thảo luận và tương
tác trong một tập thể hoặc gia đình để giải quyết các mâu thuẫn liên cá nhân.
2. Các
hình thức trị liệu
- Trị liệu cá nhân:
Tương tác trực tiếp 1:1 giữa nhà trị liệu và người bệnh nhằm giải quyết sâu sắc
các xung đột nội tâm, cảm xúc cá nhân.
- Trị liệu nhóm: Tập hợp một nhóm người bệnh có cùng
vấn đề để họ chia sẻ, điều chỉnh cảm xúc và học hỏi hành vi thích nghi thông
qua các hoạt động tương tác.
- Trị liệu gia đình / cặp đôi: Can thiệp vào hệ thống mối quan hệ
giữa các thành viên nhằm giải quyết mâu thuẫn bối cảnh gia đình và tăng hỗ trợ
xã hội cho người bệnh.
- Liệu pháp chuyên biệt: Bao gồm liệu pháp nhận thức - hành vi
(CBT), liệu pháp hành vi, ám thị, thư giãn luyện tập, hoặc âm nhạc/vận động trị
liệu tùy theo tình trạng bệnh.
3. Chỉ
định
- Rối loạn liên quan đến stress, rối loạn lo âu, trầm cảm
(nhẹ đến vừa).
- Khó khăn trong giao tiếp, sang chấn tâm lý, hoặc các vấn
đề cá nhân và gia đình.
- Các rối loạn phát triển ở trẻ (tự kỷ, chậm phát triển tâm
thần) kết hợp giáo dục đặc biệt.
- Phối hợp điều trị nghiện chất, các bệnh mạn tính hoặc bệnh
lý thực thể (như Lupus ban đỏ) để thay đổi hành vi và tăng cường tuân thủ điều
trị.
4.
Chống chỉ định
- Không có chống chỉ định tuyệt đối, nhưng chống chỉ định
tương đối áp dụng với các trường hợp tâm thần kích động dữ dội (cần kiểm soát
bằng thuốc trước).
- Người bệnh đang trong cơn hưng cảm nặng, hoặc trầm cảm có
ý tưởng/hành vi tự sát mãnh liệt và không đáp ứng với điều trị ngoại trú.
- Trẻ bại não có kèm theo động kinh.
Hình ảnh: