Hoạt động trị liệu
Phương pháp hoạt động TRỊ LIỆU LÀ GÌ?
Hoạt động trị liệu là một chuyên ngành thuộc lĩnh vực
phục hồi chức năng, tập trung huấn luyện người bệnh thực hiện các hoạt động
hàng ngày (như tự chăm sóc bản thân, làm việc, giải trí). Đây là chuyên ngành y
tế lấy người bệnh làm trung tâm, sử dụng các hoạt động đặc hiệu có ý nghĩa nhằm
phát triển, phục hồi hoặc duy trì các chức năng cần thiết. Phương pháp này giúp
khắc phục những suy giảm chức năng do chấn thương, bệnh tật, hoặc rối loạn phát
triển.
1. Các nhóm phương pháp chính
- Huấn luyện kỹ năng tự chăm sóc: Hướng dẫn bệnh nhân tự thực hiện các sinh hoạt cá nhân
thiết yếu hàng ngày, chẳng hạn như ăn uống, mặc quần áo, tắm rửa và vệ sinh cá
nhân.
- Cải thiện chức năng vận động
tinh và thô: Thực hiện các bài tập thực tế để tăng
cường lực cơ, tầm vận động của khớp và sự khéo léo của đôi bàn tay.
- Rèn luyện nhận thức và hành vi: Áp dụng cho các trường hợp suy giảm nhận thức (trí nhớ, sự
tập trung) thông qua những trò chơi hoặc nhiệm vụ thực tế, giúp não bộ thích nghi
và phục hồi.
- Cung cấp và hướng dẫn sử dụng
dụng cụ hỗ trợ: Đánh giá và thiết kế
các dụng cụ chỉnh hình, thiết bị thích nghi (như xe lăn, nẹp, dụng cụ ăn uống
đặc biệt) để bù đắp phần chức năng bị mất.
- Tư vấn điều chỉnh môi trường
sống: Đề xuất các thay đổi trong không gian
nhà ở hoặc nơi làm việc (lắp tay vịn, thay đổi độ cao bàn ghế) để người bệnh di
chuyển an toàn và làm việc thuận lợi.
2. Chỉ định
Phương pháp này can
thiệp hiệu quả cho đa dạng các đối tượng, bao gồm:
- Người bị di chứng tai biến mạch máu não, chấn thương sọ
não, hoặc tổn thương tủy sống.
- Người mắc các bệnh lý cơ xương khớp, thần kinh hoặc bỏng.
- Trẻ em mắc chứng tự kỷ, bại não, chậm phát triển tâm thần
vận động.
- Người cao tuổi cần duy trì khả năng độc lập sinh hoạt.
3.
Chống chỉ định tuyệt đối
- Tình trạng bệnh lý cấp tính: Người bệnh đang sốt cao, nhiễm trùng cấp tính, hoặc đang có
tình trạng suy tim nặng, nhồi máu cơ tim cấp.
- Tổn thương cơ xương khớp chưa ổn
định: Gãy xương giai đoạn sớm chưa liền, vết
thương hở lớn đang chảy máu hoặc đe dọa chảy máu.
- Bệnh lý mạch máu nghiêm trọng: Người bệnh bị huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính, viêm tắc
mạch máu chưa được kiểm soát.
4.
Chống chỉ định tương đối
- Huyết áp chưa ổn định: Huyết áp quá cao hoặc quá thấp vượt ngưỡng an toàn trong
ngày.
- Người bệnh không hợp tác hoặc
kích động: Bệnh nhân trong giai đoạn loạn thần
cấp, hoang tưởng, hoặc kích động mạnh không thể tuân thủ chỉ dẫn an toàn.
- Tri giác suy giảm nghiêm trọng: Bệnh nhân hôn mê hoặc mất nhận thức hoàn toàn (trừ một số
kỹ thuật kích thích giác quan thụ động do kỹ thuật viên thực hiện).
- Đau đớn quá mức: Bệnh nhân bị đau dữ dội chưa rõ nguyên nhân hoặc chưa được
kiểm soát bằng thuốc giảm đau.
- Vấn đề về da tại vùng chi thể
cần trị liệu: Vùng da tập luyện bị bỏng sâu, mới
ghép da, hoặc viêm loét nhiễm trùng nghiêm trọng.
5. Nguyên tắc an toàn
Việc tập luyện phải đảm bảo:
- Đúng tiến trình lành thương của cơ thể.
- Ngừng tập ngay khi người bệnh xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi,
khó thở, đau ngực, hoặc chóng mặt.
Hình ảnh: